Werkt uw bedrijf in de bouw, industrie of techniek? Dan komt u de term VCA vast tegen. Maar wat betekent VCA precies, en wat is het verschil tussen VCA* (één ster) en VCA** (twee sterren)? En hoe verhoudt de bedrijfscertificering zich tot de VCA-diploma's van uw medewerkers?
In dit artikel leggen we het helder uit: wat VCA inhoudt, wat het verschil is tussen VCA* en VCA**, en wanneer welke certificering bij uw organisatie past.
Wat is VCA?
VCA staat voor Veiligheid, Gezondheid en Milieu Checklist Aannemers. Het is een certificeringssysteem waarmee bedrijven en medewerkers aantonen dat zij veilig, gezond en milieubewust werken. VCA is ontstaan in de petrochemische industrie, maar wordt inmiddels breed gebruikt in de bouw, techniek, industrie, offshore en vele andere risicovolle sectoren.
Een VCA-certificering laat aan opdrachtgevers zien dat veiligheid binnen uw organisatie op orde is. In veel sectoren is een VCA-certificaat dan ook een harde voorwaarde om opdrachten te mogen uitvoeren. Zonder VCA komt u bij veel opdrachtgevers simpelweg niet op het terrein.
Wat betekent VGM?
De afkorting VGM staat voor Veiligheid, Gezondheid en Milieu. U komt deze term vaak tegen in combinatie met VCA. Waar VCA het certificeringssysteem is, verwijst VGM naar de drie kernthema's waar het systeem om draait.
Een belangrijk begrip is het VGM-beheersysteem: het geheel van afspraken, procedures en maatregelen waarmee een bedrijf veiligheid, gezondheid en milieu beheerst. Onderdeel daarvan is vaak een VGM-plan, waarin een bedrijf per project vastlegt welke risico's er zijn en welke maatregelen worden genomen om veilig te werken.

Bedrijfscertificaat of persoonsdiploma? Het cruciale verschil
Hier ontstaat vaak verwarring, want VCA bestaat op twee niveaus:
- Het VCA-bedrijfscertificaat is voor de organisatie als geheel. Dit is het niveau waar de sterren (VCA* en VCA**) betrekking op hebben. Het toont aan dat uw hele veiligheidsbeheersysteem op orde is.
- Het VCA-persoonsdiploma is voor individuele medewerkers. Dit zijn de bekende diploma's VCA Basis en VCA VOL, die iedere medewerker persoonlijk haalt via een examen.
Kort gezegd: het bedrijf behaalt een certificaat (met een aantal sterren), de medewerkers halen een diploma. Beide zijn nodig. Sterker nog: om als bedrijf gecertificeerd te worden, moeten uw medewerkers over de juiste VCA-diploma's beschikken. De sterren (VCA* en VCA**) gaan over het bedrijfscertificaat. Daar gaan we nu dieper op in.
Wat is het verschil tussen VCA* en VCA**?
Het belangrijkste verschil tussen VCA* en VCA** zit in de omvang en de rol van uw bedrijf. Het aantal sterren zegt iets over hoe uitgebreid het veiligheidsbeheersysteem moet zijn. In het onderstaande overzicht ziet u de drie niveaus van bedrijfscertificering in één oogopslag:
| VCA* (één ster) | VCA** (twee sterren) | |
|---|---|---|
| Gericht op | Onderaannemers | Hoofdaannemers |
| Focus | Veiligheid op de werkvloer | Veiligheid op de werkvloer, in de organisatie en het beleid |
| Werkt vaak | In opdracht van een hoofdaannemer | Rechtstreeks voor de opdrachtgever, stuurt onderaannemers aan |
| Eisen | Voldoen aan de basiseisen voor veilig werken | Voldoen aan de basiseisen plus aanvullende eisen op beleid en structuur |
VCA* (één ster)
VCA* is bedoeld voor bedrijven die als onderaannemer werken, dus in opdracht van een ander bedrijf. Bij VCA* ligt de nadruk op de directe beheersing van veiligheid op de werkvloer. Denk aan het veilig uitvoeren van werkzaamheden, het gebruik van de juiste beschermingsmiddelen en het herkennen van risico's op de werkplek.
Werkt uw bedrijf hoofdzakelijk als onderaannemer en stuurt u zelf geen andere onderaannemers aan? Dan is VCA* meestal voldoende.
VCA** (twee sterren)
VCA** is bedoeld voor hoofdaannemers: bedrijven die rechtstreeks voor een opdrachtgever werken en vaak zelf onderaannemers inschakelen. Naast de eisen die ook bij VCA* gelden, stelt VCA** aanvullende eisen aan de organisatie zelf. Denk aan een veiligheidsbeleid, het structureel bijhouden van incidenten, het uitvoeren van interne audits en het aansturen van onderaannemers op veiligheid.
Een bedrijf met VCA** toont dus niet alleen aan dat het veilig werkt op de werkvloer, maar dat veiligheid ook in het beleid en de bedrijfsvoering is verankerd.
Wanneer heeft een bedrijf VCA* of VCA** nodig?
Welke certificering uw bedrijf nodig heeft, hangt vooral af van uw rol in de keten:
- Werkt u als onderaannemer en voert u werkzaamheden uit in opdracht van een ander bedrijf? Dan is VCA* in de meeste gevallen voldoende.
- Werkt u als hoofdaannemer, rechtstreeks voor de opdrachtgever, en schakelt u zelf onderaannemers in? Dan heeft u VCA** nodig.
- Werkt u in de petrochemische industrie? Dan is VCA Petro vaak vereist.
Uiteindelijk bepaalt de opdrachtgever vaak welke certificering wordt geëist. Het is daarom verstandig om vooraf na te gaan welke eisen uw opdrachtgevers stellen.
Uw bedrijf laten certificeren?
Wilt u uw bedrijf laten certificeren voor VCA* of VCA**? In1keerVCA begeleidt u hierbij. Wij bepalen samen met u of uw bedrijf in aanmerking komt, welk niveau van toepassing is en helpen bij het opzetten of verbeteren van uw VGM-beheersysteem.
Lees meer op onze pagina over VCA-bedrijfscertificering of neem contact met ons op voor advies.
VCA-diploma's voor uw medewerkers: Basis en VOL
Om als bedrijf VCA-gecertificeerd te worden, moeten uw medewerkers over de juiste VCA-diploma's beschikken. Er zijn twee persoonsdiploma's:
| VCA Basis | VCA VOL | |
|---|---|---|
| Voor wie | Uitvoerende medewerkers | Leidinggevenden en zzp'ers |
| Examen | 40 vragen, 60 minuten | 60 vragen, 60 minuten |
| Geldigheid | 10 jaar | 10 jaar |
VCA Basis is bedoeld voor uitvoerende medewerkers. VCA VOL (Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden) is bedoeld voor leidinggevenden en zzp'ers. Wilt u meer weten over het verschil? Lees dan onze blog Wat is het verschil tussen VCA Basis en VCA VOL?
Bij In1keerVCA halen uw medewerkers hun VCA-diploma snel en goed voorbereid:
- Volg een VCA Basis cursus of VCA VOL cursus en haal het diploma in een dag, inclusief examen.
- Liever online voorbereiden? Kies dan voor onze VCA e-learning.
- Wilt u een hele ploeg tegelijk opleiden? Met onze incompanytraining komen wij naar u toe, al voordeliger vanaf 7 deelnemers.
Bekijk de beschikbare data en locaties of neem contact met ons op voor advies.
Veelgestelde vragen over VCA* en VCA**
Hoe verloopt een VCA-certificering voor mijn bedrijf?
Een certificerende instantie toetst of uw veiligheidsbeheersysteem aan de VCA-eisen voldoet, onder andere via een audit en een bezoek op de werkvloer. Voldoet uw bedrijf, dan ontvangt u het certificaat. In1keerVCA begeleidt u bij de voorbereiding hierop.
Hoe lang is een VCA-bedrijfscertificaat geldig?
Een VCA-bedrijfscertificaat is 3 jaar geldig. In die periode vinden er jaarlijkse tussentijdse audits plaats om te controleren of uw bedrijf nog aan de eisen voldoet. Dit is anders dan een VCA-diploma, dat 10 jaar geldig is.
Moeten mijn medewerkers een VCA-diploma hebben als mijn bedrijf gecertificeerd is?
Ja. Voor een VCA-bedrijfscertificering moeten uw medewerkers over de juiste VCA-diploma's beschikken: uitvoerende medewerkers een VCA Basis-diploma en leidinggevenden een VCA VOL-diploma.